Lucht-lucht warmtepomp: goedkoop verwarmen, vooral in een appartement

Kort gezegd: een lucht-lucht warmtepomp is technisch hetzelfde als een airco die ook kan verwarmen. Hij haalt warmte uit de buitenlucht. Die warmte blaast hij rechtstreeks je kamer in, via een of meer binnenunits aan de muur. In de zomer draai je hem om en koelt hij.

Het verschil met een lucht-water warmtepomp zit in wat er met de warmte gebeurt. Een lucht-water systeem geeft de warmte af aan je cv-water. Dat water verwarmt je huis via de radiatoren of vloerverwarming. Een lucht-lucht systeem slaat die hele waterkant over en blaast warme lucht direct de ruimte in.

Geen cv-water, geen radiatoren. Dat verschil verklaart meteen waarom lucht-lucht zoveel goedkoper is – én waarom het niet voor elke woning geschikt is.

Hier zit de aantrekkingskracht: een lucht-lucht warmtepomp is fors goedkoper dan lucht-water. Een single-split heeft één binnenunit en verwarmt één kamer. Die kost €1.400 tot €3.000.

Een multi-split heeft één buitenunit en meerdere binnenunits. Die kost grofweg €4.000 tot €8.000, afhankelijk van het aantal binnenunits.

Ter vergelijking: voor een lucht-water warmtepomp betaal je al snel €8.000 tot €13.500. Het prijsverschil is dus aanzienlijk. Dat maakt lucht-lucht interessant voor wie een kleinere investering zoekt.

Nu de dingen die in de reclames vaak wegvallen en die je echt moet weten voordat je kiest. De belangrijkste: er is geen ISDE-subsidie. ISDE staat voor Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing: de subsidie van de overheid die je terugkrijgt op de aanschaf van een warmtepomp. Een lucht-lucht warmtepomp valt buiten die regeling.

Je krijgt er dus geen cent subsidie voor. Bij een lucht-water warmtepomp krijg je al gauw €2.000 of meer terug. Dat maakt het prijsvoordeel in de praktijk een stuk kleiner. Die €4.000 voor lucht-lucht betaal je volledig zelf, terwijl je bij een duurdere lucht-water pomp een flink deel terugkrijgt.

Reken dus met het nettobedrag, niet met de kale aanschafprijs.

Daarnaast levert een standaard lucht-lucht warmtepomp meestal geen warm tapwater. Hij verwarmt alleen de lucht in je kamers – geen warm water voor de douche en de kraan. Je hebt daarvoor dus nog steeds je cv-ketel of een aparte boiler nodig. Het is in die zin geen complete ‘van het gas af’-oplossing.

Er bestaan uitzonderingen, zoals gecombineerde systemen met een aparte warmwatertank. Die zijn minder gangbaar en duurder.

Tot slot is het systeem minder efficiënt bij strenge kou. Vriest het buiten hard (richting -7 °C), dan zakt het rendement. Soms lukt het dan niet meer om genoeg warmte uit de lucht te halen. Voor een goed geïsoleerde woning is dat zelden een probleem, maar voor een tochtig huis wel.

Hier komt het samen. Een lucht-lucht warmtepomp is op zijn best in één specifieke situatie: een klein, goed geïsoleerd appartement of studio.

Waarom juist daar? In een appartement is een lucht-water systeem vaak lastig of onmogelijk. Je hebt geen tuin voor een grote buitenunit en soms is er simpelweg geen ruimte.

Bovendien moet de VvE akkoord geven. VvE staat voor Vereniging van Eigenaren: de gezamenlijke eigenaren van het gebouw, die toestemming moeten geven voor aanpassingen zoals een buitenunit.

Een lucht-lucht systeem met één compacte buitenunit is dan veel praktischer. Voor een studio of een appartement met één of twee kamers zijn vaak maar één of twee binnenunits nodig. Dat houdt de prijs laag.

Ook handig: bij een multi-split heb je maar één buitenunit. Je hebt dus maar één keer goedkeuring van de VvE nodig, en dat scheelt gedoe.

Kort samengevat is lucht-lucht een sterke keuze als:

• je in een klein, redelijk goed geïsoleerd appartement of studio woont
• je een beperkt budget hebt
• je in de zomer ook wilt kunnen koelen
• je je warme tapwater al op een andere manier geregeld hebt

Even zo eerlijk de andere kant op. Lucht-lucht is géén goede keuze als:

• je een grotere of matig geïsoleerde woning hebt – het systeem moet dan te hard werken en het rendement zakt
• je volledig van het gas af wilt, inclusief warm tapwater – daarvoor heb je lucht-water nodig
• je maximaal wilt profiteren van subsidie, want die krijg je op lucht-lucht niet

Voor een doorsnee eengezinswoning met bestaande radiatoren is een lucht-water warmtepomp bijna altijd de betere keuze, ondanks de hogere prijs. Een hybride kan daarbij een tussenstap zijn. Lucht-water krijgt wél subsidie en is een complete oplossing, inclusief warm tapwater.

Nog één nuttige toepassing. Is je woning te groot voor lucht-lucht als hoofdverwarming? Dan kan zo’n systeem prima dienen als bijverwarming. Denk aan een zolderkamer of slaapkamer die op de cv slecht warm wordt.

Daar hang je een enkele unit op die in de winter verwarmt en in de zomer koelt. Je hoofdverwarming blijft dan gewoon je cv-ketel of lucht-water warmtepomp.

De lucht-lucht warmtepomp is de goedkope, praktische oplossing voor een klein, goed geïsoleerd appartement. Voor een grote of tochtige woning die volledig van het gas af wil, is het een slechte keuze. Het lage instapbedrag is echt, maar reken jezelf niet rijk. Zonder subsidie en zonder warm tapwater is het net iets minder voordelig dan die €4.000 op het eerste gezicht lijkt.

Het draait, zoals altijd, om je situatie. Klein appartement, beperkt budget en koeling erbij welkom? Dan is lucht-lucht serieus het overwegen waard.

Groter huis, gasloze ambities en subsidie meepakken? Dan kom je bij lucht-water uit.

Twijfel je welk type bij jouw woning past? Doe de keuzehulp. Ik kijk dan met je mee, op basis van je woning, je situatie en je wensen. Ik zeg je eerlijk of lucht-lucht, lucht-water of hybride het beste past – gratis, onafhankelijk van fabrikanten en merken, en zonder verplichting.