Lucht-lucht warmtepomp: goedkoop verwarmen, vooral in een appartement

Kort gezegd: een lucht-lucht warmtepomp is technisch hetzelfde als een airco die ook kan verwarmen. Hij haalt warmte uit de buitenlucht en blaast die als warme lucht rechtstreeks je kamer in, via een of meer binnenunits aan de muur. In de zomer draai je hem om en koelt hij.

Het verschil met een lucht-water warmtepomp zit in wat er met de warmte gebeurt. Een lucht-water systeem geeft de warmte af aan je cv-water, dat via je radiatoren of vloerverwarming je huis verwarmt. Een lucht-lucht systeem slaat die hele waterkant over en blaast warme lucht direct de ruimte in. Geen cv-water, geen radiatoren.

Dat verschil verklaart meteen waarom lucht-lucht zoveel goedkoper is — én waarom het niet voor elke woning geschikt is.

Hier zit de aantrekkingskracht. Een lucht-lucht warmtepomp is fors goedkoper dan lucht-water. Een single-split — één binnenunit, voor één kamer — begint al rond de €1.400 tot €2.500. Een multi-split, met één buitenunit en meerdere binnenunits, kost grofweg €4.000 tot €8.000, afhankelijk van het aantal binnenunits.

Ter vergelijking: voor een lucht-water warmtepomp betaal je al snel €6.000 tot €12.000. Het prijsverschil is dus aanzienlijk, en dat maakt lucht-lucht interessant voor wie een kleinere investering zoekt.

Nu de dingen die in de reclames vaak wegvallen, en die je écht moet weten voordat je kiest. De belangrijkste: er is geen ISDE-subsidie. Een lucht-lucht warmtepomp valt buiten de ISDE-regeling — je krijgt er geen cent subsidie voor, en ook geen lening via het Nationaal Warmtefonds. Bij een lucht-water warmtepomp krijg je al gauw €2.000 of meer terug. Dat maakt het prijsvoordeel in de praktijk een stuk kleiner: die €4.000 voor lucht-lucht betaal je volledig zelf, terwijl je bij een duurdere lucht-water pomp een flink deel terugkrijgt. Reken dus met het nettobedrag, niet met de kale aanschafprijs.

Daarnaast levert een standaard lucht-lucht warmtepomp meestal geen warm tapwater. Hij verwarmt alleen de lucht in je kamers — geen warm water voor de douche en de kraan. Je houdt daarvoor dus je cv-ketel of een aparte boiler nodig. Het is in die zin geen complete 'van het gas af'-oplossing. (Er bestaan uitzonderingen, zoals gecombineerde systemen met een aparte warmwatertank, maar die zijn minder gangbaar en duurder.)

Tot slot is het systeem minder efficiënt bij strenge kou. Als het buiten hard vriest (richting -7 °C), zakt het rendement en lukt het soms niet meer om genoeg warmte uit de lucht te halen. Voor een goed geïsoleerde woning is dat zelden een probleem, maar voor een tochtig huis wel.

Hier komt het samen. Een lucht-lucht warmtepomp is op zijn best in één specifieke situatie: een klein, goed geïsoleerd appartement of studio.

Waarom juist daar? In een appartement is een lucht-water systeem vaak lastig of onmogelijk — je hebt geen tuin voor een grote buitenunit, de VvE moet akkoord geven, en soms is er simpelweg geen ruimte. Een lucht-lucht systeem met één compacte buitenunit is dan veel praktischer. Voor een studio of een appartement met één of twee kamers zijn vaak maar één of twee binnenunits nodig, en dat houdt de prijs laag. Ook goed om te weten: bij een multi-split heb je maar één buitenunit, dus je hebt ook maar één keer VvE-goedkeuring nodig. Dat scheelt gedoe.

Kort samengevat is lucht-lucht een sterke keuze als je in een klein, redelijk goed geïsoleerd appartement of studio woont, een beperkt budget hebt, ook wilt kunnen koelen in de zomer, en je warme tapwater al op een andere manier geregeld hebt.

Even zo eerlijk de andere kant op. Lucht-lucht is géén goede keuze als je een grotere of matig geïsoleerde woning hebt — dan moet het systeem te hard werken en zakt het rendement. Ook niet als je volledig van het gas af wilt, inclusief warm tapwater — daarvoor heb je lucht-water nodig. En evenmin als je maximaal wilt profiteren van subsidie, want die krijg je hier niet.

Voor een doorsnee eengezinswoning met bestaande radiatoren is een lucht-water warmtepomp (of een hybride als tussenstap) bijna altijd de betere keuze, ondanks de hogere prijs — juist door de subsidie en omdat het wél een complete oplossing is, inclusief warm tapwater.

Nog één nuttige toepassing: ook als je woning te groot is voor lucht-lucht als hoofdverwarming, kan zo'n systeem prima dienen als bijverwarming. Denk aan een zolderkamer of slaapkamer die op de cv slecht warm wordt — daar hang je een enkele unit op die in de winter verwarmt en in de zomer koelt. Je hoofdverwarming blijft dan gewoon je cv-ketel of lucht-water warmtepomp.

De lucht-lucht warmtepomp is de goedkope, praktische oplossing die perfect past bij een klein, goed geïsoleerd appartement — en een slechte keuze voor een grote of tochtige woning die volledig van het gas af wil. Het lage instapbedrag is echt, maar reken jezelf niet rijk: zonder subsidie en zonder warm tapwater is het net iets minder voordelig dan die €4.000 op het eerste gezicht lijkt.

Het draait, zoals altijd, om je situatie. Klein appartement, beperkt budget, koeling erbij welkom? Dan is lucht-lucht serieus het overwegen waard. Groter huis, gasloze ambities en subsidie meepakken? Dan kom je bij lucht-water uit.

Twijfel je welk type bij jouw woning past? Doe de keuzehulp. Dan kijk ik met je mee, op basis van je woning, je situatie en je wensen — en zeg ik je eerlijk of lucht-lucht, lucht-water of hybride het beste past. Gratis, onafhankelijk van fabrikanten en merken, en zonder verplichting.