Salderen stopt in 2027: wat betekent dat voor je warmtepomp?

De aangepaste subsidie- en regelgevingsclaims zijn gecontroleerd op 13 september 2026. Controleer voor je eigen situatie de actuele voorwaarden bij RVO of de bevoegde overheid.

Eerst kort hoe het nu werkt. Bij salderen streept je energieleverancier de stroom die je zonnepanelen terugleveren, weg tegen de stroom die je afneemt. Dat gebeurt op je jaarafrekening, tegen hetzelfde tarief. Je zomerse opwek betaalt zo je winterse verbruik.

Voor een huishouden met een warmtepomp is dat een groot voordeel. Juist die warmtepomp zorgt namelijk voor veel stroomverbruik in de winter.

Per 1 januari 2027 stopt dit. De Wet beëindiging salderingsregeling schaft het salderen in één keer af, zonder geleidelijke afbouw. Voor stroom die je daarna teruglevert, krijg je alleen nog een terugleververgoeding van je energieleverancier. Van 1 januari 2027 tot 1 januari 2030 is die vergoeding wettelijk minimaal 50% van het kale leveringstarief – het tarief zonder energiebelasting en btw.

In de praktijk komt dat naar verwachting neer op zo’n €0,04 tot €0,06 per kWh (kilowattuur). Voor stroom die je afneemt, betaal je al gauw €0,23 tot €0,28 per kWh.

Daar komt iets bij: veel energieleveranciers rekenen nu al terugleverkosten voor klanten met zonnepanelen. Dat is een vast bedrag per maand of enkele centen per teruggeleverde kWh. De richting is duidelijk. Terugleveren wordt steeds minder aantrekkelijk en zelf gebruiken op het moment van opwek wordt de norm.

Om het effect voor jouw situatie te snappen, moet je eerst je verbruik kennen. Dat verschilt sterk per woning. Een voorbeeld van Milieu Centraal:

• goed geïsoleerd hoekhuis met twee personen: 3.400 kWh per jaar voor verwarming en warm water
• een grotere of slechter geïsoleerde woning gebruikt meer; een kleinere of beter geïsoleerde woning minder
• jouw eigen verwachting vraag je bij de installateur, in de offerte

Heb je een hybride warmtepomp, dan ligt het stroomverbruik lager omdat de cv-ketel bijspringt. Daar staat tegenover dat je dan nog wél gas verbruikt.

Deze cijfers zijn indicaties. Het werkelijke verbruik hangt af van je isolatie, het rendement van je warmtepomp, je gewenste binnentemperatuur en je gezinssituatie.

Dat rendement heet de COP (Coefficient of Performance): het getal dat zegt hoeveel warmte een warmtepomp uit 1 kWh stroom haalt. Hoe hoger de COP, hoe lager je stroomkosten. Neem als voorbeeld een COP van 4. Uit 1 kWh stroom komt dan 4 kWh warmte. De echte waarde hangt af van het toestel en de omstandigheden.

Een all-electric warmtepomp komt dus bovenop het stroomverbruik van je overige apparaten.

Nu het echte probleem. Het gaat niet alleen om hoevéél stroom je warmtepomp verbruikt, maar vooral om wannéér. Grofweg 80% van het jaarverbruik van een warmtepomp valt in het winterhalfjaar, van oktober tot en met maart. Binnen die maanden draait hij vooral op de koudste momenten: ’s avonds, ’s nachts en in de vroege ochtend.

Zonnepanelen doen precies het omgekeerde. In december tot en met februari leveren panelen in Nederland samen grofweg 10% van hun jaaropbrengst. Het hele winterhalfjaar komt op zo’n 20 tot 25% uit. Het overgrote deel van je zonnestroom ontstaat tussen april en september, midden op de dag – precies wanneer je warmtepomp weinig tot niets nodig heeft.

De salderingsregeling werkte als een soort gratis jaarbatterij. Je zomerse overschot werd op papier bewaard voor je winterse warmtepompverbruik. Die jaarbatterij verdwijnt per 1 januari 2027.

Wat overblijft, is wat je op hetzelfde moment opwekt én verbruikt. Voor een warmtepomp is dat zonder opslag maar een bescheiden deel: in de orde van een vijfde tot een kwart van zijn verbruik. In de donkerste maanden is het nog minder.

Dit fictieve voorbeeld gebruikt 3.000 kWh warmtepompstroom en 3.500 kWh zonnestroom per jaar. Aangenomen tarieven zijn €0,27 per kWh inkoop en €0,05 vergoeding. Dit zijn rekenwaarden, geen voorspelling of controle van een toekomstig contract.

Om de extra kosten te bepalen vergelijken we dezelfde woning met dezelfde zonnepanelen, met en zonder warmtepomp. De overige stroomvraag en het contract zijn nodig om het verschil met salderen te berekenen. Alleen de jaaropwek maakt warmtepompstroom niet gratis.

Stel dat 600 kWh zonnestroom direct naar de warmtepomp gaat. Dan koop je 2.400 kWh in: 2.400 × €0,27 = €648. Voor die 600 kWh mis je €30 terugleververgoeding. Zonder andere stroomafname blijft van 3.500 kWh opwek 2.900 kWh over; andere apparaten zijn hier buiten beschouwing gelaten.

De extra energiekosten van de warmtepomp zijn in dit voorbeeld €648 + €30 = €678 per jaar. De totale opbrengst van overige teruggeleverde zonnestroom trekken we daar niet vanaf: die bestaat ook zonder warmtepomp. Vaste kosten en terugleverkosten zijn niet meegenomen.

Voor hybride moet je dezelfde vergelijking maken, met het werkelijke gasgebruik, stroomgebruik en gelijktijdige zonnestroom. Zonder die gegevens tonen we geen afzonderlijk jaarbedrag.

Het klinkt somber, maar de conclusie is genuanceerder. Het einde van salderen raakt vooral de businesscase van je zónnepanelen, niet die van je warmtepomp zelf. De juiste vergelijking is namelijk niet ‘warmtepomp met gratis zonnestroom versus warmtepomp met betaalde stroom’. De juiste vergelijking is ‘warmtepomp versus gasketel’.

Dezelfde tussenwoning stookt op gas al snel 1.100 tot 1.200 m³ per jaar. Bij een gasprijs van zo’n €1,35 per m³ is dat €1.500 tot €1.600 per jaar. De warmtepomp verbruikt 3.000 kWh. Zelfs als je die stroom volledig inkoopt voor €0,27 per kWh, kost dat ruim €800 per jaar.

Of je bespaart tegenover gas hangt af van het werkelijke warmtegebruik, de jaarprestatie inclusief bijverwarming en je tarieven. Een losse vergelijking van gemiddelde gas- en stroomverbruiken bewijst dat niet.

Eerlijk is eerlijk: wie zijn warmtepomp heeft doorgerekend inclusief salderende zonnepanelen, gaat er vanaf 2027 op achteruit. De terugverdientijd loopt dan op. Daarom is mijn advies al langer: beoordeel de warmtepomp op zijn eigen besparing, dus op wat hij scheelt op gas. Zie zonnepanelen als een aparte investering.

Laat de huidige en toekomstige situatie op dezelfde basis doorrekenen. Neem daarbij het contract, de woning, de installatie en het moment van stroomgebruik mee.

Bij een dynamisch contract verschilt de stroomprijs per uur. Dat kan het verlies van saldering deels verzachten, maar verwacht er geen wonderen van.

Eerst het voordeel. Op zonnige middagen zijn dynamische prijzen vaak laag. In het voor- en najaar kan een slimme warmtepomp daarop inspelen: hij gebruikt je boiler of vloerverwarming als warmtebuffer en verwarmt vooruit op goedkope uren. Woningen met vloerverwarming hebben een streepje voor, omdat de vloer warmte lang vasthoudt.

Dan de eerlijke kanttekening. Je warmtevraag zit op koude, donkere momenten. Die kun je uren verschuiven, maar geen seizoenen. Bovendien zijn dynamische uurprijzen op windstille, koude winteravonden juist vaak hóger dan een vast tarief – precies wanneer je warmtepomp op volle kracht draait.

Zonder slimme aansturing kan een dynamisch contract voor een warmtepomphuishouden dus zelfs ongunstig uitpakken. Mijn inschatting: wie er bewust mee omgaat en een warmtepomp met goede regeling heeft, haalt een bescheiden besparing. Denk aan tientallen tot misschien een paar honderd euro per jaar. Het is een optimalisatie, geen vervanging van de salderingsregeling.

Heb je naast je warmtepomp ook een elektrische auto? Dan ligt daar veel méér te halen. Een auto kun je, anders dan je verwarming, wél volledig naar de goedkope of zonnige uren sturen.

Een thuisbatterij lijkt de logische oplossing: sla je eigen zonnestroom op en gebruik hem als de warmtepomp draait. Voor de dagcyclus klopt dat ook. Een batterij van 5 tot 10 kWh vangt je middagopwek op voor de avond en de nacht.

In het voor- en najaar wekken je panelen nog redelijk op én draait je warmtepomp al. In die maanden kan een batterij de eigen benutting van je zonnestroom flink verhogen.

Maar hier moet ik eerlijk zijn. Voor het kernprobleem van de warmtepomp – de wintermismatch – doet een thuisbatterij weinig. In december en januari wekken je panelen simpelweg te weinig op om iets van betekenis op te slaan. Je warmtepomp verbruikt dan juist het meest.

Een batterij overbrugt uren tot een dag, geen seizoenen. Een ‘zomerstroom-in-de-winter-batterij’ bestaat voor huishoudens niet.

Een vaste terugverdientijd is niet te geven. Daarvoor zijn de werkelijke investering, eventuele subsidie, jaarlijkse gas- en stroomkosten en onderhoud nodig. Een hoger gasverbruik alleen bewijst geen kortere terugverdientijd.

Die onzekerheid komt door toekomstige prijsschommelingen en het beleid van netbeheerders. Reken dit dus kritisch door voordat je koopt.

Blijven zonnepanelen dan nog zinvol naast een warmtepomp? Op jaarbasis is de rekensom simpel. Eén paneel levert in Nederland zo’n 350 kWh per jaar.

Voor bijvoorbeeld de 3.400 kWh van een all-electric warmtepomp heb je bij zo'n 350 kWh per paneel ongeveer 10 panelen extra nodig. Die komen bovenop de panelen voor je overige verbruik.

Maar na alles hierboven weet je: dat is een jaargemiddelde. Vanaf 2027 dekt die opwek je warmtepompverbruik niet meer één-op-één. Het grootste deel wordt in de zomer opgewekt en gaat tegen een lage vergoeding het net op.

Panelen blijven de moeite waard. Ze zijn goedkoper dan ooit, en stroom die je direct zelf gebruikt bespaart de volle prijs. Maar extra veel panelen leggen ‘voor de warmtepomp’ loont na het einde van salderen minder dan voorheen.

Het einde van salderen vraagt een vergelijking van dezelfde woning met en zonder warmtepomp. Het voorbeeld van €678 gaat over extra stroomkosten onder expliciete aannames, niet over het verlies door afschaffing van salderen. Of je bespaart tegenover je huidige verwarming hangt af van de volledige energiebalans.

Mijn advies in het kort:

• Beoordeel de warmtepomp op zijn eigen besparing ten opzichte van je gasrekening.
• Wacht niet op 2027, want dat levert je niets op.
• Zie zonnepanelen als een aparte investering die ook zonder saldering uit kan, maar reken met de terugleververgoeding in plaats van het volle tarief.
• Bekijk een dynamisch contract of thuisbatterij als optimalisatie achteraf – niet als reden om de hele beslissing uit te stellen.

Wil je weten wat dit voor jouw woning betekent? Mijn gratis keuzehulp geeft je een eerste richting. Kosten, subsidie en besparing reken je daarna met je eigen gegevens door.