Salderen stopt in 2027: wat betekent dat voor je warmtepomp?

Eerst kort hoe het nu werkt. Met de salderingsregeling wordt stroom die je zonnepanelen aan het net terugleveren, op je jaarafrekening weggestreept tegen stroom die je op andere momenten afneemt — tegen hetzelfde tarief. Je zomerse opwek betaalt zo je winterse verbruik. Voor een huishouden met een warmtepomp is dat een groot voordeel, want juist die warmtepomp zorgt voor veel winters stroomverbruik.

Per 1 januari 2027 stopt dit. De Wet beëindiging salderingsregeling schaft het salderen in één keer af, dus zonder geleidelijke afbouw. Voor stroom die je vanaf dat moment teruglevert, krijg je alleen nog een terugleververgoeding van je energieleverancier. Die moet wettelijk minimaal 50% van het kale leveringstarief bedragen — het tarief zónder energiebelasting en btw. In de praktijk komt dat naar verwachting neer op zo'n €0,04 tot €0,06 per kWh, terwijl je voor stroom die je afneemt al gauw €0,23 tot €0,28 per kWh betaalt.

Daar komt bij dat veel energieleveranciers nu al terugleverkosten rekenen voor klanten met zonnepanelen: een vast bedrag per maand of enkele centen per teruggeleverde kWh. De richting is duidelijk — terugleveren wordt steeds minder aantrekkelijk, en zelf gebruiken op het moment van opwek wordt de norm.

Om te snappen wat het einde van salderen voor jou betekent, moet je eerst weten hoeveel stroom je warmtepomp eigenlijk verbruikt. Voor een goed geïsoleerde woning met een volledig elektrische (all-electric) warmtepomp zijn dit gangbare jaarverbruiken: een tussenwoning rond de 3.000 kWh, een hoekwoning zo'n 3.400 kWh, een 2-onder-1-kapwoning ongeveer 3.700 kWh en een vrijstaande woning al snel 4.500 kWh of meer.

Heb je een hybride warmtepomp, dan ligt het stroomverbruik lager omdat de cv-ketel bijspringt: reken globaal op 1.600 kWh voor een tussenwoning tot zo'n 3.300 kWh voor een vrijstaande woning. Daar staat tegenover dat je dan nog wél gas verbruikt.

Deze cijfers zijn indicaties. Het werkelijke verbruik hangt sterk af van je isolatie, het rendement van de warmtepomp (de meeste halen een gemiddelde COP rond de 4: uit 1 kWh stroom komt zo'n 4 kWh warmte), je gewenste binnentemperatuur en je gezinssituatie. Ter vergelijking: een gemiddeld huishouden zónder warmtepomp verbruikt zo'n 2.500 à 3.000 kWh per jaar aan overige apparaten. Een all-electric warmtepomp verdubbelt je stroomverbruik dus ruwweg.

En nu het echte probleem: het gaat niet alleen om hoevéél stroom je warmtepomp verbruikt, maar vooral om wannéér. Grofweg 80% van het jaarverbruik van een warmtepomp valt in het winterhalfjaar, van oktober tot en met maart. En binnen die dagen draait hij vooral op de koudste momenten: 's avonds, 's nachts en in de vroege ochtend.

Zonnepanelen doen precies het omgekeerde. In de wintermaanden december tot en met februari leveren panelen in Nederland samen grofweg 10% van hun jaaropbrengst; het hele winterhalfjaar komt op zo'n 20 tot 25% uit. Het overgrote deel van je zonnestroom wordt opgewekt tussen april en september, midden op de dag — precies wanneer je warmtepomp weinig tot niets nodig heeft.

De salderingsregeling fungeerde als een soort gratis jaarbatterij: je zomerse overschot werd op papier bewaard voor je winterse warmtepompverbruik. Die jaarbatterij verdwijnt per 1 januari 2027. Wat overblijft is wat je op hetzelfde moment opwekt én verbruikt — en voor een warmtepomp is dat zonder opslag maar een bescheiden deel, in de orde van een vijfde tot een kwart van zijn verbruik, en in de donkerste maanden nog minder.

Laten we het concreet maken met een rekenvoorbeeld. Neem een goed geïsoleerde tussenwoning met een all-electric warmtepomp die 3.000 kWh per jaar verbruikt, en 10 zonnepanelen die samen zo'n 3.500 kWh per jaar opwekken. Ik reken met een stroomprijs van €0,27 per kWh (gemiddelde all-in prijs, juli 2026) en een terugleververgoeding van €0,05 per kWh vanaf 2027.

Mét saldering (zoals nu, in 2026): de 3.500 kWh opwek wordt weggestreept tegen je verbruik. De 3.000 kWh die je warmtepomp verbruikt, kost je op de jaarafrekening per saldo vrijwel niets — eventuele vaste terugleverkosten van je leverancier daargelaten. Dit is de rooskleurige som waarmee veel warmtepompen de afgelopen jaren zijn verkocht.

Zónder saldering (vanaf 2027): stel dat je warmtepomp zo'n 20% van zijn verbruik direct uit je panelen haalt op momenten dat de zon schijnt — zo'n 600 kWh. De overige 2.400 kWh koop je in voor €0,27: dat is zo'n €650 per jaar. Het zomeroverschot dat je niet zelf gebruikt (pakweg 2.700 kWh) lever je terug voor €0,05: dat brengt zo'n €135 op. Per saldo betaal je dan ongeveer €515 per jaar voor stroom die je onder de salderingsregeling vrijwel gratis had.

Voor een hybride warmtepomp is het effect kleiner, simpelweg omdat het stroomverbruik lager is: bij 1.600 kWh per jaar kom je met dezelfde aannames op globaal €275 per jaar extra uit. Let wel: dit zijn indicaties met afgeronde aannames — je eigen situatie hangt af van je verbruik, je opwek en de tarieven van je leverancier.

Het klinkt somber, maar de conclusie is genuanceerder: het einde van salderen raakt vooral de businesscase van je zónnepanelen, niet die van je warmtepomp zelf. De juiste vergelijking voor een warmtepomp is namelijk niet 'warmtepomp met gratis zonnestroom versus warmtepomp met betaalde stroom', maar 'warmtepomp versus gasketel'.

Dezelfde tussenwoning zou op gas al snel 1.100 tot 1.200 m³ per jaar stoken. Bij een gasprijs van zo'n €1,35 per m³ is dat €1.500 tot €1.600 per jaar. De warmtepomp verbruikt 3.000 kWh, en zelfs als je die stroom volledig zou moeten inkopen voor €0,27, kost dat ruim €800 per jaar. De besparing ten opzichte van gas blijft dus overeind — alleen het extraatje 'en dankzij mijn panelen is die stroom ook nog eens gratis' verdwijnt grotendeels.

Eerlijk is eerlijk: wie zijn warmtepomp heeft doorgerekend inclusief salderende zonnepanelen, gaat er vanaf 2027 op achteruit en ziet de terugverdientijd oplopen. Daarom is mijn advies al langer om de warmtepomp op zijn eigen merites te beoordelen — de besparing op gas — en zonnepanelen als aparte investering te zien. Wachten met een warmtepomp 'tot na 2027' heeft geen zin: de regeling verandert niets aan wat een warmtepomp bespaart ten opzichte van gas, en ondertussen betaal je wel jaren langer de volle gasrekening.

Een dynamisch contract, met stroomprijzen die per uur verschillen, kan het verlies van saldering deels verzachten — maar verwacht er geen wonderen van. Het voordeel: op zonnige middagen zijn dynamische prijzen vaak laag, en in het voor- en najaar kan een slimme warmtepomp daarop inspelen door bijvoorbeeld je boiler of vloerverwarming als warmtebuffer te gebruiken en vooruit te verwarmen op goedkope uren. Woningen met vloerverwarming hebben daarbij een streepje voor, omdat de vloer warmte lang vasthoudt.

De eerlijke kanttekening: je warmtevraag zit op koude, donkere momenten, en die kun je uren verschuiven maar geen seizoenen. Bovendien snijdt het mes aan twee kanten — op windstille, koude winteravonden zijn dynamische uurprijzen juist vaak hóger dan een vast tarief, precies wanneer je warmtepomp op volle kracht draait. Zonder slimme aansturing kan een dynamisch contract voor een warmtepomphuishouden zelfs ongunstig uitpakken.

Mijn inschatting: voor wie er bewust mee omgaat en een warmtepomp met goede regeling heeft, valt er een bescheiden besparing te halen — tientallen tot misschien een paar honderd euro per jaar. Het is een optimalisatie, geen vervanging van de salderingsregeling. Heb je naast je warmtepomp ook een elektrische auto, dan ligt daar overigens veel méér te halen: een auto kun je, anders dan je verwarming, wél volledig naar de goedkope of zonnige uren sturen.

Een thuisbatterij lijkt de logische oplossing: sla je eigen zonnestroom op en gebruik hem als de warmtepomp draait. Voor de dagcyclus klopt dat ook — een batterij van 5 tot 10 kWh vangt je middagopwek op voor gebruik in de avond en nacht. In het voor- en najaar, als je panelen nog redelijk opwekken én je warmtepomp al draait, kan dat de eigen benutting van je zonnestroom flink verhogen.

Maar hier moet ik eerlijk zijn: voor het kernprobleem van de warmtepomp — de wintermismatch — doet een thuisbatterij weinig. In december en januari wekken je panelen simpelweg te weinig op om iets van betekenis op te slaan, terwijl je warmtepomp dan juist het meest verbruikt. Een batterij overbrugt uren tot een dag, geen seizoenen. Een 'zomerstroom-in-de-winter-batterij' bestaat voor huishoudens niet.

Wat een batterij ná 2027 wél interessant kan maken, is de combinatie met een dynamisch contract: goedkoop laden (uit eigen opwek of van het net op daluren) en ontladen op dure uren. Schattingen van de terugverdientijd lopen sterk uiteen — leveranciers noemen 5 tot 10 jaar, maar onafhankelijke partijen zoals de Rabobank noemen de terugverdientijd zeer onzeker, omdat die afhangt van toekomstige prijsschommelingen en het beleid van netbeheerders. Reken dit dus kritisch door voordat je koopt.

Blijven zonnepanelen dan nog zinvol naast een warmtepomp? Op jaarbasis is de rekensom simpel: één paneel levert in Nederland zo'n 350 kWh per jaar, dus voor de 3.000 tot 4.500 kWh van een all-electric warmtepomp heb je 8 tot 13 panelen extra nodig bovenop wat je voor je overige verbruik hebt liggen.

Maar na alles hierboven weet je inmiddels: dat is een jaargemiddelde. Vanaf 2027 dekt die opwek je warmtepompverbruik niet meer één-op-één, omdat het grootste deel in de zomer wordt opgewekt en tegen een lage vergoeding het net op gaat. Panelen blijven de moeite waard — ze zijn goedkoper dan ooit en stroom die je direct zelf gebruikt bespaart de volle prijs — maar overdimensioneren 'voor de warmtepomp' loont na het einde van salderen minder dan voorheen.

Het einde van de salderingsregeling per 1 januari 2027 maakt de combinatie warmtepomp-plus-zonnepanelen minder vanzelfsprekend voordelig: in mijn rekenvoorbeeld scheelt het een tussenwoning zo'n €515 per jaar. Maar de kernconclusie is een andere: de warmtepomp zelf blijft besparen ten opzichte van gas, salderen of niet.

Mijn advies in het kort: beoordeel de warmtepomp op zijn eigen besparing ten opzichte van je gasrekening en wacht niet op 2027, want dat levert je niets op. Zie zonnepanelen als een aparte investering die ook zonder saldering uit kan, maar reken met de terugleververgoeding in plaats van het volle tarief. En bekijk een dynamisch contract of thuisbatterij als optimalisatie achteraf — niet als reden om de hele beslissing uit te stellen. Wil je weten wat dit voor jouw woning betekent? Mijn gratis keuzehulp geeft je een persoonlijke indicatie van kosten, subsidie en besparing.